Drogi Użytkowniku! Ta strona korzysta z plików cookie w celach statystycznych orez nawigacyjnych. Dowiedz się więcej na temat używania plików cookies oraz sposobach ich wyłączania

wiem, zamknij
Logo - Polski Związek Niewidomych

Polski Związek Niewidomych

Organizacja pożytku publicznego

Bezpiecznie pieniądze

Nasz Facebook

Program "Asystent"

Wyszkolenie asystentów zawodowych osób niewidomych i słabowidzących "Asystent"

Polski Związek Niewidomych informuje, iż z dniem 01 lipca 2006r. rozpoczął realizację kolejnego projektu dofinansowywanego przez Europejski Fundusz Społeczny w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006.

Realizacja projektu przewidziana jest na okres od 01 lipca 2006r. do 30 września 2007r.

Celem projektu jest poprawa skuteczności systemu wspierania osób niewidomych i słabo widzących we wchodzeniu na rynek pracy i utrzymaniu się w zatrudnieniu.

Przedsięwzięcia planowane do realizacji w ramach projektu, to:

  1. Wypracowanie modelu szkolenia specjalistów do pełnienia funkcji asystenta zawodowego osoby niewidomej i słabo widzącej (wypracowanie programu i metodyki szkolenia);
  2. Przeprowadzenie szkolenia (3 zjazdy, nauka na odległość oraz praktyki) według opracowanego modelu i jego weryfikacja;
  3. Wyszkolenie 16 asystentów zawodowych (po jednym asystencie na jedną jednostkę regionalną PZN).
  4. Promocja usług oferowanych przez asystentów zawodowych, jako instrumentu zwiększającego szansę osób niewidomych i słabo widzących do zaistnienia i utrzymania się na rynku pracy.

Beneficjentem ostatecznym projektu będzie PZN, a jego uczestnikami 16 osób - pracownicy okręgów (jednostek terytorialnych) PZN.

Charakterystyka projektu:

1. Według "Raportu o rozwoju społecznym w Polsce" opublikowanym w grudniu 2004r. zaledwie 52 proc. Polaków w wieku produkcyjnym ma pracę; stopa bezrobocia kształtuje się w granicach 19 proc., w niektórych regionach przekracza nawet 40 proc. Są to najgorsze wskaźniki w UE (średnia stopa bezrobocia w UE to 9,1 proc., a w krajach dawnej UE średnio 8,1 %).

Na tle ogólnej sytuacji w kraju, w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy są osoby niepełnosprawne, w tym osoby niewidome i słabo widzące. W 2003 roku wg statystyk Polskiego Związku Niewidomych niewidomi pracujący w stosunku do ogólnej populacji niewidomych w wieku aktywności zawodowej stanowili tylko 13,88 proc. i obserwuje się tendencję spadkową, gdyż w 2004r. wskaźnik zatrudnienia wyniósł już tylko 11 proc., podczas, gdy przeciętny wskaźnik zatrudnienia w krajach Europy Zachodniej, a szczególnie w krajach nordyckich kształtuje się na poziomie 40% (zob. European Blind Union Survey on the Employment of Blind and Partially Sighted People in Europe (2001).

Jedną z przyczyn tak niskiego wskaźnika zatrudnienia osób niewidomych i słabo widzących w Polsce jest brak nowoczesnych usług i instrumentów wspierających zatrudnienie osób z dysfunkcją wzroku, w tym brak specjalistów - asystentów zawodowych posiadających umiejętności skutecznego wprowadzania osób niewidomych i słabo widzących na rynek pracy. Osoba niewidoma i słabo widząca potrzebuje asystenta, który zapozna ją z nowym stanowiskiem pracy, która w pierwszych dniach zatrudnienia będzie towarzyszyć niepełnosprawnemu pracownikowi we wdrażaniu się do jak najbardziej efektywnego wykonywania powierzonych prac. Wielu pracodawców nigdy nie miało do czynienia z niepełnosprawnym (w tym przypadku niewidomym lub słabo widzącym) pracownikiem. Często nie biorą oni w ogóle pod uwagę zatrudnienia osoby niewidomej czy słabo widzącej, gdyż nie mają żadnego doświadczenia ani wiedzy z zakresu pomocy technologicznych, które są niezbędne do pracy osobie z dysfunkcją wzroku ani z zakresu umiejętności współpracy z osobą z dysfunkcją wzroku. W takich miejscach pracy, w momencie podejmowania zatrudnienia przez osobę niewidomą lub słabo widzącą potrzebna jest pomoc asystenta zawodowego, który będzie posiadał znajomość zasad orientacji przestrzennej oraz, jako specjalista ds. przystosowywania stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej (w tym przypadku z dysfunkcją wzroku) określi, jaki sprzęt specjalistyczny jest potrzebny dla osoby niewidomej (np. specjalistyczne oprogramowanie). Osobie niewidomej lub słabo widzącej w pierwszych dniach pracy potrzebny jest asystent, który nauczy jak poruszać się w danej instytucji lub firmie, przekaże praktyczne informacje nt. danego miejsca pracy, pomoże w nawiązaniu kontaktu pomiędzy nowym niepełnosprawnym pracownikiem i jego nowymi współpracownikami.

Projekt ma na celu wypracowanie modelu szkolenia specjalistów do pełnienia funkcji asystenta zawodowego osoby niewidomej i słabo widzącej, wyszkolenie grupy takich specjalistów oraz promocję świadczonych przez nich usług - co docelowo zaowocuje zwiększeniem zatrudnienia wśród niewidomych i słabo widzących. Projekt jest zgodny z Narodowym Planem Rozwoju, którego jedną z osi jest "Rozwój zasobów ludzkich i zatrudnienia" oraz z Sektorowym Programem Operacyjnym Rozwoju Zasobów Ludzkich - priorytet 1., Działanie 1.4, którego jednym z celów jest "budowanie nowych i doskonalenie istniejących instrumentów zwiększających możliwości osób niepełnosprawnych na rynku pracy".

2. W PZN pracują osoby, które mają na co dzień do czynienia z osobami niewidomymi, które znają i rozumieją specyficzne potrzeby osób z dysfunkcją wzroku. Jednakże, nie ma w PZN wyszkolonych specjalistów, którzy w kompetentny sposób mogliby aktywnie wspierać zatrudnienie osób niewidomych i słabo widzących.

Skuteczność urzędów pracy w świadczeniu pomocy osobom z dysfunkcją wzroku jest bardzo mała, mimo funkcjonowania w nich specjalnych jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za zatrudnienie osób niepełnosprawnych. Zajmując się wszystkimi niepełnosprawnościami, jednostki te nie mają wystarczającej wiedzy ani o możliwościach zawodowych osób niewidomych, ani jak przekonać pracodawców do zatrudniania takich osób, ani jak pomóc w rozwiązaniu różnych problemów np. związanych z odpowiednim przystosowaniem stanowiska pracy dla osoby niewidomej, zapewnieniem jej niezbędnej pomocy rehabilitacyjnej.

Projekt Asystent zakłada przygotowanie specjalistów - asystentów zawodowych osób niewidomych, którzy posiadaliby zarówno wiedzę:

  • ze sfery związanej z rehabilitacją osób niewidomych, traktowaną jako przywrócenie w maksymalnie możliwym stopniu samodzielności w różnych sferach życia, utraconej lub ograniczonej wskutek wystąpienia problemów wzrokowych, w tym także poprzez odpowiednią modyfikację otoczenia fizycznego, wyposażenie w sprzęt techniczny oraz
  • z zakresu dotyczącego rehabilitacji zawodowej (pośrednictwa, poradnictwa i prawa pracy dla osób z uszkodzonym wzrokiem).

Zadaniem tych specjalistów (docelowo chcielibyśmy, by funkcjonowali oni w specjalnych zespołach ds. promocji zatrudnienia) byłoby m.in.:

  • badanie rynku pracy w celu pozyskiwania stanowisk pracy odpowiednich do zatrudnienia osób z uszkodzonym wzrokiem,
  • informowanie pracodawców o możliwościach i kwalifikacjach zawodowych osób niewidomych i słabo widzących,
  • pomoc osobom niewidomym w przystosowaniu się do wykonywania obowiązków zawodowych oraz do fizycznego i społecznego środowiska pracy,
  • pomoc pracodawcy w przystosowaniu stanowiska i miejsca pracy do potrzeb osoby niewidomej lub słabo widzącej.

Projekt zakłada również opracowanie i wydanie publikacji - słownika rehabilitacji osób niewidomych i słabo widzących, produkcję filmu poświęconego roli asystenta zawodowego w nowym miejscu pracy osoby z dysfunkcją wzroku oraz przeprowadzenie kampanii informacyjnej skierowanej między innymi do pracodawców, promującej nowy rodzaj usług wspierających zatrudnienie niewidomych i słabo widzących (wydanie broszury dotyczącej zawodu asystenta oraz wydanie ulotki nt. adaptacji miejsca pracy).

3. Poprzez realizację projektu chcielibyśmy przenieść na grunt polski rozwiązania stosowane z powodzeniem w innych krajach. Zamierzamy skorzystać z doświadczeń specjalistów z tych krajów (np. Holandia), w drodze bezpośrednich kontaktów w fazie przygotowywania szkolenia (przy opracowywaniu założeń programowych i kompetencyjnych dla asystentów zawodowych osób niewidomych). Szkolenie będzie składało się z wykładów i ćwiczeń oraz praktyk - zakładamy, że będzie to w sumie 155 godzin, z czego 40 godzin w ramach kształcenia na odległość poprzez Internet, 80 godzin zajęć teoretycznych i ćwiczeń w ramach zjazdów (3 zjazdy, pierwszy zjazd 5-cio dniowy, dwa pozostałe 3 dniowe) oraz 35 godzin praktyk. Połączenie zajęć teoretycznych, ćwiczeń oraz praktyk wydaje nam się najlepszą formą, by w sposób kompleksowy przygotować specjalistów mogących w nowoczesny sposób wspierać zatrudnienie osób niewidomych i słabo widzących.

Właśnie na tym polega innowacyjność tego projektu w Polsce, że pozwoli na przygotowanie niekształconych jeszcze nigdzie w naszym kraju specjalistów, wykwalifikowanych zarówno w zakresie świadczenia pomocy rehabilitacyjnej w sferze związanej z utratą wzroku jak też w zakresie udzielania kompetentnego wsparcia osobom niewidomym w znajdowaniu zatrudnienia i szeroko pojętej adaptacji w nowym miejscu pracy (bezpośrednia pomoc osobie niewidomej, jej współpracownikom, pracodawcy, także w zakresie odpowiedniego przystosowania stanowiska pracy).

Beneficjenci

1. Ostatecznym beneficjentem jest PZN a uczestnicy planowanych w projekcie działań (do objęcia szkoleniem) to grupa 16 osób - pracowników PZN, po jednej osobie z każdego okręgu PZN.

Uczestnicy projektu, to osoby zatrudnione w PZN (w okręgach), które są zainteresowane pełnieniem funkcji asystenta zawodowego, mające wszelkie predyspozycje do tego zawodu oraz co najmniej podstawy wiedzy z zakresu rehabilitacji zawodowej osób z dysfunkcją wzroku. Preferowane będą osoby z wykształceniem wyższym, do 50 roku życia, rekomendowane przez jednostki, które je zatrudniają. Uczestnicy szkolenia zostaną na nie zakwalifikowani przez trzyosobową komisję składającą się z koordynatora oraz 2 członków zespołu realizacyjnego projektu.

Najbardziej zależałoby nam, aby grupa docelowa naszych oddziaływań wyłoniona została spośród osób posiadających wykształcenie z zakresu psychologii, tyflopedagogiki, pedagogiki specjalnej, socjologii lub opieki socjalnej (ale brak wspomnianego wykształcenia nie jest warunkiem wykluczającym). Będziemy się starać, aby udział w projekcie kobiet i mężczyzn promować zgodnie z polityką równych szans.

2. Jednostki terenowe PZN przekazują do Zarządu Głównego PZN informacje o trudnościach związanych z wchodzeniem osób niewidomych na rynek pracy. Właśnie za pośrednictwem wszystkich naszych jednostek terenowych na szczeblu wojewódzkim rekrutować będziemy kandydatów na szkolenie, a więc grupę docelową naszego projektu. Zakładana liczba osób do objęcia szkoleniem, tj. 16 osób wynika z konieczności zaspokojenia potrzeb osób z dysfunkcją wzroku w zakresie, który jest przedmiotem niniejszego projektu, na terenie całego kraju. Chcielibyśmy, aby po zakończeniu szkolenia w każdej naszej jednostce wojewódzkiej pracowała osoba przygotowana do pełnienia funkcji asystenta zawodowego.

Wspomożemy się Internetem, jako szybkim, nowoczesnym narzędziem do przekazywania informacji i komunikowania się.

3. Zespół realizacyjny przygotuje informację charakteryzującą cel projektu, spodziewane rezultaty, kryteria, jakie muszą spełniać kandydaci, spośród których wyłoniona zostanie grupa osób do objęcia szkoleniem. Zespół ten opracuje program oraz określi sposób organizacji szkolenia asystentów zawodowych, określi kompetencje, jakie uzyskają, określi, jaka będzie ich weryfikacja i jakie będzie wykorzystanie umiejętności w praktyce. Opracowany zostanie formularz zgłoszeniowy dla kandydatów na szkolenie. Informacja ta wraz z formularzem przekazana zostanie do naszych wojewódzkich jednostek organizacyjnych, które proszone będą o dokonanie rekrutacji kandydatów wśród pracowników danej jednostki organizacyjnej. Dodatkowo informacja zamieszczona zostanie na naszej stronie WWW. O tym, kto ze zgłoszonych kandydatów zakwalifikowany zostanie na szkolenie zdecyduje Koordynator Projektu wraz z zespołem realizacyjnym w oparciu o rekomendację jednostki terenowej PZN zgłaszającej danego kandydata, w oparciu o dane zawarte w formularzu zgłoszeniowym oraz jeżeli będzie taka potrzeba (np. jeżeli zgłoszony będzie więcej niż jeden kandydat z jednego okręgu), w drodze bezpośrednich rozmów z kandydatami.

Rezultaty projektu

1. Wymierny wynik projektu, to wyszkolenie 16 osób do pełnienia innowacyjnej w Polsce funkcji asystenta zawodowego osób niewidomych i słabo widzących, potwierdzone świadectwem ukończenia szkolenia. Kwalifikacje uzyskane przez te osoby w trakcie szkolenia oraz wypracowany model i program szkolenia.

Planowane jest również wyprodukowanie filmu - narzędzia dydaktycznego dla prowadzących szkolenie, które jest przedmiotem niniejszego projektu, jak również dla potrzeb szkoleń organizowanych w przyszłości. Będzie to również materiał instruktażowy dla pracodawców, którzy dzięki niemu zostaną zapoznani z zakresem działania asystenta zawodowego. Umożliwi również pracodawcom zapoznanie się z problematyką dotyczącą organizacji stanowiska pracy osoby z dysfunkcją wzroku oraz z możliwościami zawodowymi tych osób. Film ten będzie również pomocnym narzędziem dla osób, które w pracy mają styczność z osobami z dysfunkcją wzroku oraz dla osób, które potencjalnie mogą mieć taki kontakt.

W planach jest także wydanie słownika z zakresu rehabilitacji zawodowej osób z dysfunkcją wzroku.

Projekt zakłada zdobycie nowych kwalifikacji przez grupę osób, dzięki którym możliwe będzie skuteczne i dobrej jakości wspieranie osób niewidomych i słabo widzących we wchodzeniu na rynek pracy i utrzymaniu się w zatrudnieniu. Zwiększy się tym samym dostępność osób z dysfunkcją wzroku do nowoczesnych usług wspierających zatrudnienie, w tym zatrudnienie na otwartym rynku pracy, co w dłuższej perspektywie powinno poprawić zatrudnialność osób niewidomych.

Wartość dodana, to wkład (dzięki wsparciu z EFS) w wypracowanie w Polsce nowoczesnych rozwiązań wspierania zatrudnienia osób niewidomych z wykorzystaniem wzorców funkcjonujących w innych krajach, odpowiedź na zapotrzebowanie środowiska osób niewidomych na efektywne formy pomocy przy wchodzeniu na rynek pracy i utrzymaniu zatrudnienia.

We wrześniu 2007 r. (zakończenie projektu) zorganizujemy również seminarium informacyjne dla dziennikarzy, poświęcone problematyce, która jest przedmiotem niniejszego projektu.

2. Odpowiednią merytoryczną jakość szkolenia asystentów zawodowych zapewnimy poprzez:

  • zatrudnienie najlepszych specjalistów z poszczególnych dziedzin do tworzenia założeń programowych, metodycznych, weryfikacji (w tym specjalistów z zagranicy - przewidujemy udział dwóch zagranicznych fachowców, w tym jednej osoby niewidomej wraz z przewodnikiem);
  • opracowanie przez specjalistów programu, zasad dotyczących przeprowadzenia szkolenia i kwalifikacji wymaganych od osób, które je ukończą, opracowanie materiałów edukacyjnych, przygotowanie ankiet audytoryjnych (w celach przeprowadzenia zogniskowanego wywiadu grupowego);
  • powierzenie prowadzenia zajęć specjalistom o wysokich kwalifikacjach zawodowych (planujemy, że będą to te same osoby, które wcześniej opracują program szkolenia lub ewentualnie osoby przez nie wytypowane), monitorowanie procesu szkolenia i reagowanie, gdy będzie potrzeba wprowadzania zmian,
  • weryfikację umiejętności uczestników szkolenia w drodze komisyjnie przeprowadzonego egzaminu końcowego i w drodze nadzorowanych praktyk.

Prowadzący szkolenie będą mieli do swojej dyspozycji nowoczesne pomoce technologiczne, w tym kamerę zakupioną w ramach projektu, dzięki którym szkolenie będzie znacznie bardziej efektywne.

Wybór 16 uczestników szkolenia nastąpi w drodze weryfikacji, zgodnie z ustalonymi kryteriami; wybrane będą również osoby rezerwowe do włączenia w przypadku rezygnacji lub wyłączenia kogoś z grupy docelowej (będzie to możliwe jedynie w pierwszym etapie szkolenia). Chcielibyśmy, aby została przeszkolona jedna osoba z każdego okręgu PZN.

3. Przy realizacji szkolenia asystentów zawodowych (główny trzon naszego projektu) będziemy stosować podwójne monitorowanie - sprawdzane będą zarówno postępy uczestników szkolenia (w drodze dokumentowanych sprawdzianów cząstkowych i komisyjnego egzaminu końcowego), jak też oceniane będą poszczególne zajęcia oraz osoby je prowadzące (odpowiednio przygotowane ankiety, wypełniane przez uczestników szkolenia) w celu ewentualnego wprowadzenia modyfikacji.

Aby zdać egzamin końcowy, uczestnik szkolenia będzie musiał wykazać się wiedzą i kompetencjami, których zakres zostanie dokładnie określony w fazie początkowej projektu - podczas procesu opracowywania programu szkolenia oraz ustalania zakresu kompetencji asystentów zawodowych. Sukcesem będzie zdanie egzaminu końcowego przez wszystkich uczestników szkolenia.

W trakcie realizacji szkolenia przeprowadzimy dwa zogniskowane wywiady grupowe, w oparciu o ankietę audytoryjną. Podczas tych wywiadów uczestnicy szkolenia będą podzieleni na dwie grupy (po 8 osób w każdej). Pierwszy będzie miał miejsce na początku pierwszej sesji szkolenia, drugi po egzaminach końcowych. Moderatorem tych wywiadów będzie psycholog - członek zespołu realizacyjnego, który posłuży się opracowanym szablonem audytoryjnym. Uczestnicy szkolenia podczas pierwszego wywiadu określą, jakie są ich oczekiwania względem szkolenia, jego cele, ocenią stan swojej wiedzy nt. zawodu asystenta zawodowego osób niewidomych i słabo widzących, powiedzą, jak wyobrażają sobie sposób realizacji szkolenia.

Podczas drugiego wywiadu ocenią zgodność sposobu realizacji szkolenia z celami, które zostały wcześniej nakreślone, ocenią zmianę stanu swojej wiedzy w zakresie będącym przedmiotem szkolenia. Psycholog sporządzi stosowne raporty z obydwu zogniskowanych wywiadów grupowych - analiza wyników zostanie zawarta w ostatnim raporcie merytorycznym.

W pół roku po zakończeniu projektu, wyszkoleni w jego ramach asystenci zawodowi zobligowani zostaną do złożenia informacji (przygotowany zostanie odpowiedni druk), w oparciu o którą uzyskamy dane o podjętych przez nich interwencjach wprowadzania osób niewidomych na rynek pracy, ile z nich zakończyło się sukcesem, ile nie i dlaczego. Będziemy docierać również do osób niewidomych i słabo widzących korzystających z usług asystentów zawodowych. Będą oni proszeni o wypełnienie ankiet dotyczących pomocy, która została im udzielona przez asystenta zawodowego (ocena, uwagi).

4. Wypracowany w ramach projektu model szkolenia asystentów zawodowych osób niewidomych, z ewentualnymi modyfikacjami wynikającymi ze zdobytych doświadczeń, może zostać wykorzystany przez różne instytucje oświatowe do wyszkolenia kolejnej grupy takich specjalistów. PZN prowadzi wiele szkoleń wewnętrznych, dlatego w przyszłości podobne szkolenia mogą być prowadzone przez wykwalifikowane kadry PZN.

Po zakończeniu projektu szeroko wykorzystywana może być powstała w jego ramach publikacja (słownik terminów rehabilitacji zawodowej osób niewidomych, film instruktażowo-informacyjny, wyprodukowany w ramach projektu oraz opracowane materiały szkoleniowe i informacyjne.

5. Asystenci zawodowi, wyszkoleni w ramach projektu, świadczyć będą usługi w ramach zatrudnienia w naszych jednostkach terenowych.

W celu zapewnienia kontynuacji, będziemy starać się pozyskiwać fundusze z różnych źródeł np. Funduszu Pracy, PFRON, z funduszy Unii Europejskiej a także ze środków przeznaczonych przez władze lokalne w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi, od sponsorów, ze środków własnych.

Informacja dot. projektu Asystent:

Polski Związek Niewidomych

Ul. Konwiktorska 9

00-216 Warszawa

Tel. /22/ 831 33 83

e-mail prezes@pzn.org.pl

Anna Woźniak - Szymańska - koordynator projektu

Elżbieta Grużlewska - asystent koordynatora

Filtr tytułów     Wyświetl: 
# Tytuł artykułu
1 Szczegółowe informacje dotyczące adaptacji miejsca pracy dla osoby z dysfunkcją wzroku
2 Wyszkolenie asystentów zawodowych osób niewidomych i słabowidzących "Asystent"