Drogi Użytkowniku! Ta strona korzysta z plików cookie w celach statystycznych orez nawigacyjnych. Dowiedz się więcej na temat używania plików cookies oraz sposobach ich wyłączania

wiem, zamknij
Logo - Polski Związek Niewidomych

Polski Związek Niewidomych

Organizacja pożytku publicznego

Znajdź

Bezpiecznie pieniądze

Nasz Facebook

Projekty „Oczy szeroko zamknięte” i „Samodzielność”

Realizacja projektów możliwa jest dzięki dotacji uzyskanej z Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz Fundacji Batorego, finansowanej przez Open Soros Institute a także z Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Koordynatorem projektów jest Fundacja Ari Ari, współpartnerami są Polski Związek Niewidomych, ormiańska organizacja Hangrwan, gruzińska Momavalickheba Dges „Jutro zaczyna się dziś".

Od 2009 roku Polski Związek Niewidomych współuczestniczy w realizacji projektów „Oczy szeroko zamknięte" oraz „Samodzielność" realizowanych w Armenii, Gruzji i Polsce. Celem projektów jest pomoc osobom niepełnosprawnym, w tym niewidomym i słabowidzącym, w rehabilitacji, terapii i usamodzielnianiu się na terenie Armenii i Gruzji.

Sytuacja osób niewidomych w Armenii i Gruzji po rozpadzie Związku Radzieckiego uległa drastycznemu pogorszeniu. Upadły zakłady pracy zatrudniające niewidomych, wokół których koncentrowało się życie społeczne tego środowiska.

W Erywaniu i Tbilisi są ludzie i instytucje pracujące na rzecz osób z dysfunkcją wzroku, którzy mogą rozpocząć tworzenie zintegrowanego systemu aktywizacji osób z niepełnosprawnością wzroku.

We wrześniu 2009 roku odbyła się pierwsza 14 dniowa wizyta szkoleniowo-studyjna w Armenii, gdzie przedstawiciele PZN przeprowadzili 50 godzinne warsztaty dotyczące potrzeb osób niewidomych i słabowidzących oraz metod i technik rehabilitacji podstawowej (czynności życia codziennego, orientacja przestrzenna, rehabilitacja wzroku, techniki brajlowskie, zapoznanie ze sprzętem rehabilitacyjnym). W warsztatach wzięło udział 45 osób, przedstawiciele ponad 20 różnych organizacji pozarządowych, szkół specjalnych i uczelni, wolontariusze oraz osoby niewidome i słabowidzące. Odbyła się także w ogólnokrajowym Ośrodku Kultury wystawa, konferencja prasowa, koncert niewidomych muzyków. W wyjeździe ze strony polskiej brali udział: Małgorzata Pacholec – dyrektor PZN, Elżbieta Oleksiak – kierownik Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN, Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari, dr Antonina Adamowicz-Hummel z Akademii Pedagogiki Specjalnej, Andrzej Kłosiński – kynolog z Krakowa, Henryk Wereda – z OSW w Owińskach.

W sierpniu 2010 roku miała miejsce tygodniowa wizyta studyjna w Gruzji. Wizyta miała na celu zdiagnozowanie faktycznego stanu działań na rzecz osób niewidomych i słabowidzących w Gruzji, poprzez spotkania z przedstawicielami różnych organizacji działających na rzecz tych osób. Były to m.in. szkoła dla dzieci niewidomych oraz osiedle zamieszkiwane przez osoby niewidome i słabowidzące. W trakcie spotkań dyrektor PZN Małgorzata Pacholec oraz kierownik Centrum Rehabilitacji Elżbieta Oleksiak, oprócz rozmów i konsultacji, przeprowadzały krótkie pokazy poruszania się z białą laską, sprzętu rehabilitacyjnego, pomocy optycznych. W wyjeździe ze strony polskiej brali jeszcze udział: Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari oraz Michał Gryszka – współpracownik Fundacji Ari Ari.

We wrześniu 2010 roku po 10 uczestników projektu z Armenii i Gruzji przybyło z wizytą do Polski, gdzie przez 10 dni mieli okazję zapoznać się z funkcjonowaniem placówek działających na rzecz osób niepełnosprawnych. Polski Związek Niewidomych zorganizował pobyty w Ośrodkach Rehabilitacyjnych w Olsztynie, Bydgoszczy, Ciechocinku oraz wizytę w Centralnej Przychodni Rehabilitacyjno-Leczniczej w Warszawie. Oprócz zwiedzania instytucji, goście z Kaukazu brali udział w różnego rodzaju zajęciach warsztatowych i zapoznali się z różnymi zajęciami rehabilitacyjnymi oraz terapii zajęciowej. Dodatkowo zorganizowano wystawę „Dotknąć Armenii", na której obecny był ambasador Armenii. Pobyt w Polsce, zagranicznym uczestnikom projektu, zorganizowali Elżbieta Oleksiak – kierownik Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN, Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari, Agnieszka Fabisiak – Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN.

Kolejnym etapem projektu była 10 dniowa wizyta 10 osobowych zespołów z Polski i Gruzji w Armenii w maju 2011 roku. Jej celem było zapoznanie się z organizacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych, wymiana doświadczeń oraz opracowanie założeń funkcjonowania Centrum Rehabilitacji dla osób niewidomych i słabowidzących na terenie Armenii. Odbyło się wiele spotkań poświęconych tworzeniu Centrum, które moderowała Elżbieta Oleksiak. W trakcie spotkań - uczestników projektu i innych osób z niepełnosprawnością wzroku z Armenii, które były zapraszane - udało się stworzyć koncepcję funkcjonowania i opracować założenia merytoryczno-organizacyjne Centrum (określono: grupę beneficjentów korzystających z Centrum, na czym będzie polegała pomoc, kto będzie pracował w Centrum i jakie programy będą realizowane). Ostatniego dnia pobytu odbyła się konferencja prasowa, w której uczestniczyło kilku dziennikarzy, a materiał o projekcie pojawił się w lokalnej telewizji. W wyjeździe ze strony polskiej brali także udział: Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari, Zbigniew Terpiłowski – dyrektor ORiS PZN „Homer" w Bydgoszczy, Jadwiga Henselek – kierownik Działu Rehabilitacji w Okręgu Kujawsko-Pomorskim PZN, Łukasz Mrozowicz – kierownik Warsztatu Terapii Zajęciowej przy PZN w Bydgoszczy oraz prezes Koła Powiatowego PZN w Bydgoszczy, Danuta Wójcik – tyflopedagog z Okręgu Wielkopolskiego PZN, Danuta Jaśkiewicz – tyflopedagog z Okręgu Warmińsko-Mazurskiego PZN, Joanna Kędzierska – tyflopedagog z Okręgu Zachodniopomorskiego PZN, Agnieszka Fabisiak – tyflopedagog z Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN oraz Dariusz Matz – Ośrodek Hipoterapii „Tęcza" w Jaksicach.

Następnie odbyła się 10 dniowa wizyta w Gruzji w czerwcu 2011 roku, na którą także przybyły 10 osobowe zespoły z Polski i Armenii. Program obejmował wizytę w kilku placówkach działających na rzecz osób niepełnosprawnych, wymianę doświadczeń oraz konferencję „Samodzielność tworzenie systemu pomocy osobom niepełnosprawnym". Przy okazji wizyty miały miejsca wykłady i warsztaty dotyczące tyflografiki, orientacji przestrzennej, rehabilitacji małych niewidomych i słabowidzących dzieci oraz metod komunikacji. Ewa Fraszka-Groszkowska oraz Agnieszka Fabisiak udzieliły wywiadów do gruzińskiej gazety Prime Time wydawanej także w brajlu. Na seminarium kończącym projekt z Polskiego Związku Niewidomych głos zabierały Elżbieta Oleksiak i Ewa Fraszka-Groszkowska, a Agnieszka Fabisiak odpowiadała na pytania przedstawiciela Open Soros Instytut (instytucji dofinansowującej projekt) oraz zaprezentowała sposoby poruszania się z białą laską. Ponadto w wyjeździe ze strony polskiej brali udział: Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari, Iwona Budz – Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN, Anna Florek – pedagog specjalny, logopeda z Poznania, Marek Jakubowski – tyflopedagog, specjalista tyflografiki z Poznania, Anna Okupińska – tyflopedagog z Okręgu Zachodniopomorskiego PZN, Dariusz Matz – Ośrodek Hipoterapii „Tęcza" w Jaksicach oraz Joanna Rydzykowska – współpracownik Fundacji Ari Ari.

W październiku i listopadzie 2011 r. specjaliści z Polski przeszkolili w Armenii i Gruzji grupy instruktorów orientacji przestrzennej i samodzielnego bezpiecznego poruszania się z białą laską, którzy będą mogli nauczać orientacji niewidomych i słabowidzących w obu krajach. W Gruzji przeszkolono 13 osób, w Armenii 19 i jedną osobę słabowidzącą, która będzie pełniła rolę asystenta instruktora orientacji przestrzennej. Poza tym przekazano szkołom i organizacjom wspierającym niewidomych w Gruzji i Armenii białe laski, pomoce metodologiczne oraz tyflomapy obu krajów. Podczas Międzynarodowego Dnia Białej Laski 15.10.2011 r. odbył się przemarsz ulicami Tbilisi. Uczestnicy mieli białe laski, białe wstążki i materiały informacyjne. Promowali wśród mieszkańców stolicy ideę poruszania się osób niewidomych za pomocą białej laski. W ramach ormiańskiej części projektu zostały nagrane dźwięki Armenii, które zostały wydane na płycie CD „Pocztówki dźwiękowe z Kaukazu. Armenia". Do Armenii ze strony polskiej pojechali: Małgorzata Pacholec – dyrektor PZN, Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari, Grażyna Machura – tyflopedagog z Przychodni Rehabilitacyjno - Leczniczej PZN w Warszawie, Alina Talukder – tyflopedagog, instruktor orientacji przestrzennej z Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Owińskach koło Poznania, Lucyna Zalewska – tyflopedagog, instruktor orientacji przestrzennej ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie, Stanisława Klimek – tyflopedagog, instruktor orientacji przestrzennej ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie, Marek Jakubowski – tyflopedagog, specjalista tyflografiki z Poznania. W szkoleniach w Gruzji ze strony polskiej wzięli udział: Małgorzata Pacholec – dyrektor PZN, Longin Graczyk – prezes Fundacji Ari Ari, Maria Bielecka – psycholog, tyflopedagog, Maria Andraszewska – kierownik rehabilitacji i szkoleń w Ośrodku Rehabilitacji i Szkolenia PZN w Bydgoszczy, Krystyna Klugiewicz – tyflopedagog, instruktor orientacji przestrzennej ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. L. Braille'a w Bydgoszczy oraz Czesław Hanyżewski – tyflopedagog, instruktor orientacji przestrzennej z Okręgu Kujawsko-Pomorskiego PZN.

Podsumowując wydarzenia projektu można wymienić kilka produktów, które są jego rezultatem:

  1. Wymiana doświadczeń.
  2. Opracowanie projektu Centrum Rehabilitacji Niewidomych w Armenii i przetłumaczenie go na język angielski i rosyjski.
  3. Zwizytowanie budynków, które mogą być siedzibą Centrum i ich ocena.
  4. Nawiązanie kontaktów z różnymi placówkami, które mogą być partnerami w realizacji kolejnych projektów.
  5. Wyszukanie ludzi do współpracy w realizacji tego i kolejnych projektów, wstępne szkolenie ich i zachęcenie do dalszej pracy poprzez nawiązanie dobrych, koleżeńskich stosunków, wzajemny entuzjazm.
  6. Poznanie krajów uczestniczących w projekcie.
  7. Powstanie kilka filmów z realizacji projektów.
  8. Przetłumaczenie na język ormiański kilku polskich publikacji omawiających sposoby pomagania osobom z problemami wzroku, zasad szkolenia psów przewodników dla osób niewidomych.
  9. Wyszkolenie grupy instruktorów orientacji przestrzennej i samodzielnego bezpiecznego poruszania się z białą laską.

Działania , których rezultatem w dłuższej perspektywie może być poprawa statusu społecznego osób niewidomych powinny koncentrować się na:

  1. Dokonaniu szczegółowych statystyk osób niewidomych w Armenii.
  2. Zorganizowaniu konferencji na temat działań w Armenii podejmowanych przez rząd i organizacje pozarządowe, w celu ich upowszechnienia i korzystania z dobrych praktyk.
  3. Dalszym szkoleniu kadr – orientacji przestrzennej, czynności życia codziennego, usprawniania widzenia, technik komunikacji – głównie w Polsce.
  4. Działaniach mających na celu uświadamianie społeczeństwa o istnieniu osób niepełnosprawnych, ich potrzebach, możliwościach.
  5. Szkoleniach zawodowych – np. masażystów, tworzenie szkoły masażu.
  6. Tworzeniu pomocy dydaktycznych - np. map tyflologicznych, rysunków wypukłych.
  7. Wymianie kulturalnej i turystycznej.
  8. Wymianie pracowników uczelni i studentów.
  9. Tworzeniu Klubów czy Stowarzyszeń rodziców dzieci niewidomych.
  10. Organizowaniu turnusów dla rodzin dzieci niewidomych i specjalistów.
  11. Wydawaniu czasopism dla dzieci (dla dorosłych jest wydawane czasopismo).
  12. Tworzeniu form pomocy małym niewidomym dzieciom.
  13. Organizowaniu specjalistycznych form pomocy dla wybranych grup osób niewidomych – np. chorych na cukrzycę, głuchoniewidomych, ze stwardnieniem rozsianym.
  14. Tworzeniu grup wolontariackich i włączaniu ich w działalność.

 

Galeria